Tillbaka Read Runeberg

Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

Originalsida 27
Originalsida 27
Originalsida 26
Originalsida 27
26–27

Sida 27

Cap. XV. De circulis repentinis, & effectibus cometarum

LIBER PRIMVS 27

præterea hostiles classes, piratarum grassationes, & incendia: immo ad finem veris circulis evanescentibus, pluere solent sulphurea grana cum vapore fœtido, moxque sequuntur horrenda tonitrua, vt contremiscere faciant audientes, rapidaque flumina plus solito nivium resolutione excitata, omnia suo cursu obruant, & dispergant, prout alibi latius de natura Septentrionalium fluviorum ostendetur. Asserit Plinius lib. II. cap. XXX. circulos repentinos rubei coloris plurimum esse prodigiosos: bella etenim præsagiunt, ob longiorem solis defectum, & continuum pallorem. Stellarum errantium aliquam si circuli, aut orbes incluserint, imbrem præsagiunt. Cæterum quomodo, aut quibus rationibus fiant hujusmodi circuli, sive coronæ circa solem, aut reliqua sydera, Seneca lib. VI. nat. quæst. diffuse pertractat, atque inter alia dicit: Hæ vero coronæ cum æqualiter, delapsæ sunt, & insemet evanuerunt, significatur aëris tranquillitas: cum autem ad vnam partem ruptæ cesserint, illinc ventus est. Vnde & nautæ inde ventum expectant, quando contextus coronæ perit. Si a Septentrione discedit, Aquilo erit. Si ab Occidente, Favonius. Si vero pluribus locis ruptae sint, tempestates fiunt. Et noctibus quidem præcipue circa lunam, & cæteras stellas, hæ coronæ, notantur: interdiu vero, raro, quia solis lumen sortius est, & aër coagitatus ab illo, calefactusque, subtilior & solutior est. Lunæ autem interior vis est: ideoque facilius circumposito aëre sustinetur. Cætera quoque sydera infirma sunt, nec aëra vi sua perrumpere possunt. Illorum itaque imago suscipitur, & in materia solidiore, minusque cedente servatur. Deberet enim aër esse non tam spissus, vt lumen ad se immissum excludat, atque submoveat: nec tam tenuis, ac solutus, vt nullam venientibus radiis moram præbeat. Et hoc noctibus temperatioribus contingit, cum sydera circumiectum aërem a luce levi non pugnaciter, nec aspere feriunt, spissioremque, quam esse solet interdiu, inficiunt. Est autem differentia inter arcum, virgam, & coronam. Arcus solares, ac lunares sunt. Virgæ tantum soli adjacent. Coronæ autem solem, lunam, & cætera circundant sydera, atque sequuntur vbique.

I marginalen: Pluit sulphur. · Circuli rubei coloris prodigiosi. · Coronæ solares. · Areus, virga corona differunt.

De circulis repentinis, & effectibus cometarum

CAP. XV

CIRCVLI, sive coronæ, figuris similibus certis annis tempore vernali apparere solent, præsertim quando densioribus nivibus tegitur superficies terræ: hoc modo, quod ample per Orizontem circulus vnus apparet nubibus totaliter albus, alter vero interior penes eum, densiore amplitudine niger. Qui quidem

I marginalen: Circuli repentini & drarii.

Källa: Alvin · ·