Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

LIBER XVI. ₅₅₅

vesparum adversus fidem concitas ? vt quid dialectica religionem decorare se credit, vbi magis per dialecticam religio fœdasur ? quasi gigantomachia adversus Deum pugnantur in terra &c. Optima ergo lex Platonis est, ne quis juvenum quærere audeat, recte ne an contra, se leges habeant: sed vno omnium ore, vnaque voce recte, tanquam a diis compositas, concedi præcipiat, nec vllo modo aliter pati quic quam a juvenibus cogitari. Senem autem, si quid excogitarit, principibus, nemine juvenum audiente, referre. Hanc legem Platonis Eusebius lib. XII. Præparationis Evangelicæ, & Marsilius Ficinus in lib. De religione Christiana probat, adolescentes non temere de religione judicare debere. Nam & secundum Augus. de legibus temporalibus, cum fuerint institutæ & firmatæ, judici judicare non licebit, sed secundum eas.

De forti constantia tempore hæresum, ac schismatum observanda. CAP. XXXV.

PERSECVTIONEM, & exilium XXXIII. annis propter fidem sustinens, semper notaveram admirabilem Dei clementiam sperantibus in se misericorditer affuisse, & ita cum tentatione dedisse proventum, vt nullius hominis læsa fuerit constantia, qui firmo proposito, & opere perstiterat in sua suscepta, & jurata sanctissima religione. In quo tamen tentamine majorem constantiam in sexu fragili, monialium scilicet, videram, partimque a fidedignis servari per ceperam, quam in professis religiosis, aut sacerdotibus ordinatis: qui ad omnem venti motum nulla facta resistentia, post seculum & carnis desideria abeuntes, turpiter defecerant: & hi respersi luxurie luto, secum quoscunque male persuasos detraxerant in perditionem, maxime quia Satanam prævenerunt in tentatione, periculis sese vltro exponentes, dum fragiles ipsæ personæ constantissimæ servando regulam, steterunt adversus omnes impugnatores. Cujus rei vnum aut alterum e multis sufficiat adduxisse exemplum, præsertim in Imperiali civitate Lubicensi Germaniæ inferioris ostensum. vbi circa annum Domini M. D. XXV. moniales S. Annæ magno numero effossa humo noctis tempore, lignis & lateribus januas, & muros repararunt: quos impurissimi Lutherani ( nescio quo potestate connivente ) impune de die perfregerunt. Item in Rostochio, ne per similes homines extrahi possent castissimæ virgines a monasterio, brachiorum manuumque complexum more formicarum, immobiles sese reddiderunt. Item moniales S. Birgittæ in Suetia ad nobilium nuptias incessanter stimulatæ, mortem potius eligentes, quam castitatem Deo consecratam contaminare, vllo modo consentirent. Ita & aliæ personæ similes pluribus in locis constantissimæ perseverant, vbi plures viri turpissime sunt collapsi: quia vt tempori se conforment, furem videntes, currunt cum eo, atque cum adulteris ponunt portionem suam, donec Deus iam tacens arguat eos, & statuat pœnas contra faciem eorum: vt & hi, & alii hæc intelligant, qui obliviscuntur Deum.

I marginalen: Gigantomachia. Lex Platonis. Senes principibus referant e cogitata. Adolescentes. Exilium 33. annorum. Sexus fragilus constantior repertus in persecutione Lutherana. Moniales Lubicenses constantissimæ. Rostochienses. Vastenenses.