Sida 493
Cap. XXIIII. De conditione iusti Iudicis, & Iudicii
LIBER XIIII. 493
difficiliorum suarum legum sumere a Romanorum Principum prudentissimis rescriptis & legibus: licet Imperatores, Septentrionales Reges obedientiam eis exhibendo non agnoscunt, nisi perniciosa discordia moti, stupido consilio auxilia petituri, sese in cautius quam vtilius alieno moderamini subdant. Summo tamen Pontifici Romano post acceptam ante sexcentos annos Anglorum prædicatione Catholicam fidem, obedientissimæ fuerant illæ nationes. Scriptum enim audierunt, In omnem terram exivit sonus eorum &c. Sed non ita edictum Imperiale, quemadmodum Gregorius VII. VVladissaum Bohœmorum Ducem specialibus literis informavit, ne vllo modo divina officia populis idiotis in vulgari lingua, propter arcana, ac inscruta bilia mysteria in eis contenta, traderentur.
De blandissimo judicimo occasionaliter præferendo.
CAP. XXIII.
OB austeritatem gentis, quæ proclivius alieno seducta errore exorbitat, quam propria malitia, ratione addita delinquit, prudenter admodum, & blande sapientes judices legum severitatem infringere solent. Melius enim modestia est, quam vt agendum, maxime in re dubia, ardua, ac perplexa, vt potius suffragiis, quam legibus terminetur: vel ad tam mites leges cuncta remittere, vt & actor, aut conquerens mercarur effectum, & reus nul!am, vel tolerabilem se correptionem queratur sustinuisse, & præcipue in causis subditorum a Dominis in jus evocatorum, dum humana imbecillitas semper metuit potentiorem: quia plerunque potentes armis, & pauperes rationibus sese defendere nituntur: immo quia in judicimo semper est suspecta potentia, dum velle creditur, quod posse judicatur. Quocirca semper est verecunda pauperum querela, vel actio, ne videantur ex injuria provocare. Deputantur ergo illis mediatores, seu advocati, viri prudentes, ac synceri: qui justas eorum causas gratis defendentes, neque e patrociniis potentiorum favores, neque e humiliorum, gloriam, aut pretium captant. Et hi quoque non parva anxietate vexantur, quando nulli, aut pauci in populo juri, sed amicitiæ savent, & avaritiæ ( quæ vitiorum parens, & magistra est) indulgent. Abolenda igitur erit talium suspecta in judicimo potentia, vt exemplo beatissimi Iob cum servo suo, & ancilla judicimum subire non recusent: erat nanque is potentior principibus, sed humilitate certaminis conservis æqualis.
De conditione justi Iudicis, & Iudicii.
CAP. XXIIII.
DEBET præterea Septentrionalis populi, sicuti & aliarum gentium, æquus judex ad minus tres habere bonas conditiones: quarum vna est, quod discretionem habeat inter justum et iniquum, & velit quod justum est, & nihil aliud ob quascunque causas judicare. Altera, quod sciat, & velit hoc exequi toto animo, & opere adimplere. Tertia, que sententiam recte, & clare proserat, eiusque jubeat fieri executionem. Demum daturus rectum judicimum, audiet æquanimiter actorem, reum, & testes: sed primo actorem, quid, & quomodo, an scilicet
I marginalen: Reges Aquilonares sui juris videntur. Christifideles obedientiam summo pontifici præstant. Scriptura vulgari sermone non imprimenda. Simplex populus seducitur. Leges mitigatæ populum conservant. Potentes armis, pauperes rationibus se tueri solent. Potentia suspecta in judicimo. Arbitri prudentes & pii. Avaritia vitiorum parens. Iob potentior principib. sed humilitate coservus. Tres bonæ conditiones judicim. Discretio. Executio. Pronuntiatio. Actor.
Källa: Alvin · ·
