Tillbaka Read Runeberg

Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

Originalsida 288
Originalsida 288
Originalsida 288
Originalsida 289
288–289

Sida 288

Cap. IX. De bombardis triangularibus

288DE BELLIS CAMPESTRIB.

ac arcibus Suetiæ, & Gothiæ, tantæ magnitudinis, vt vas ligneum barile Romanum latitudine, ac longitudine superans, serreo globo, ac ferreis crusiis instar pugilli manus, librarum DC. & amplius repletum pulvere, & igne excitatum, vehementissimo impetu veluti tempestuosus turbo, vel imber emittitur, vt quodcunque obstaculum vim eius sufferre non possit: idque nedum in terrestri, sed navali, ac glaciali ( prout infra dicetur ) certamine, quoties opus fuerit, intentantur. Sunt & mediocres, ac longissimæ bombardæ, ferreos globos evomentes. Præterea petrariæ, quæ lapides sublimiori ictu casuros emittunt: eoque formidabilius fit certamen, quo talibus bombardis ( quæ vastitate, & violentia cæteras præcellunt ) non vno impetu, atque horribiliori crepitu, sed successivis ictibus in loca quassanda soluuntur: atque ad earum impulsum pulveres e disiectis parietibus, vel aliis obstaculis, turbineos videntur excitare fumes. Quo horrore euenire solent, vt illustres, nobilesque matronæ, vt hostem ab ictu, & sonitu bombardarum avertere valeant, dicunt se prægnantes, vel in proximo parituras. Sed respondetur, vt partem arcis eligant, ad quam ictus nullus fiat, lege servata, quod cum marito hoste nullam habeant communionem Verum hoc negant fœminæ, tanquam conditionem impiam, & turpem, omni periculo acerbiorem. Non enim in periculis modo, sed nec in morte maritum deserere solent, nec quicquam sibi rucundum, nisi cum illo commune, cujus incolumitatem cupiunt, etiam sua calamitate depacisci.

De bombardis triangularibus.

CAP. IX.

BOMBARDARVM triangularium apud Sueones, & Gothos, major alias in earum inventione vsus erat, quam modo reperitur. Poterat enim hac tripartita machina immanis hostilitas acie reparata, sæpiusque admota dispergi, vbi rotarum objecta volubilitate quivis equestrium impetus condensato agmine accelerans, exigua manu impediretur. Sed fraude doloque bombardalium magistrorum quandoque evenit, vt pro ferreis globis stupam, vel chartam bombardis imponant,

I marginalen: Vasa ferrea 600. librarum plena bombardarum vi eiiciuntur. · Bombardæ mediocres. · Petrariæ. · Nobilium mulierum expostulatio. · Responsio militaris. · Constantia mulierum conjugatarum. · Bombardæ triangulares. · Impetus equestris dispergit objectis rotis.

Källa: Alvin · ·