Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

LIBER XI. ₃₆₁

De irruptionibus Moschovitarum, seu Ruthenorum.

CAP. III.

MAGNO gentis suæ numero non tantum ad præliandum, quantum prædandum pro majori parte exiguo, vel nullo servato ordine militari, ad bella proficiscuntur Moschovitæ, Moichovitæ potius ad prædandum quam præliandum exeunt. præcipue qui limites regni Suetiæ, ac magni ducatus Finlandiæ præliaturi, aut prædaturi accedunt, prout in annalibus eorundem regnorum, præcipue circa annos Domini M CD. XCV. viribus sexaginta millium hominum factum fuisse commemoratur, Causam motæ irruptionis posuere trium parochiarum collimitanearum, scilicetParochiæ tres. Egrebpe, lasche, & Savalax, atque de fluminibus earum repetitionem: quasi æquius ad eorum pertinerent ditionem, quam regni Suetiæ jurisdictionem. Sed revera stimulatione Ioannis Danorum Regis tanta colluvies eo ingressa est, vt maxima regniIoanes Dannorum rex. Suetiæ provincia subjugata, partem juri & dominio Moschorum subjiceret, & partem dominio eiusdem Regis Danorum subjugaret: quemadmodum paucis inde evolutis annis, anno M. D. postea in Regia civitate Holmensi legati MoschovitarumLegati Moschovitarum. eidem Regi Ioanni in quadragesima proposuerunt, afferentes pactum hoc osculo S. Crucis inter vtrosque principes pro humilianda, ac vsurpanda corona Suetiæ, solenniter fuisse stabilitum. Sed vtraque pars in meditationibus suis subito fuit exinanita, vt Rex Ioannes in suam Daniam ( relicta Regina Christina, de Ducibus Misniæ, Christina regina. muliere optima fugere sit coactus, & ipsa Moschorum turma hostiliter humiliata, atque more prædonum repulsa ad patrias redire habitationes, ea memoriaIoannes rex fugit a Suetia. cladis accepta, vt Danorum persuasione nunquam domima Regis Suetiæ aliena stimulatione, vel proprio ausu præsumpserit impugnare. Vtcunque se res habet, cum Daniæ regnum parvulæ telluris angustiis ( teste Saxone ) clauditur, importune, &Dani appetunt domima aliena. astute providere solet, vt amplissnna vicinorum regnorum Suetiæ, Gothiæ, & Finlandiæ domima multorum principum confœderationibus, & auxiliis vsurpare possit, præcipue Moschovitarum, seu Ruthenorum ex Oriente, Scotorum & Gallorum ex Occidente, & Germanorum e Meridionali plaga: quæ nationes simul conjunctæ, in Suetiam subjugandams venientes, citius tumulum inveniunt, quam triumphum.