Tillbaka Read Runeberg

Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

Originalsida 695
Originalsida 695
Originalsida 694
Originalsida 695
694–695

Sida 695

Cap. LII. De Prognostico diuersarum Auium

LIBER XIX.695 De Cuculo, & multiplici genere Picorum. CAP. LI.

EST etiam in Aquilonaribus sylvis optatæ lætitiæ annuntiatrix avis omnibus nota, Cuculus appellata, circa principium Maii erumpens in vocem sonoram: quam fere in finem mensis Iulii continuat. Sed hoc in vastis nemoribus, ob inimicas aves, naturali odio eam in omnibus molestantes, eo quod & ipsa(coccyx Græce dicta) aliis sit insidiosa. Nidum enim proprium non facit, sed in alienis, palumbi scilicet, alaudæ, vel passeris solitarii, ponit sua ova cubanda, & alterius labore producit pullos: qui a testa exeuntes, pulchritudine, vt educentur, provocant nutricem: quæ specie & forma impinguescentis sobolis gaudens, fœtus suos damnat, atque absumi patitur, donec ab adulterino fœtu evolaturo interimatur: & demum ipse cpccyx a suo genere, videlicet accipitre, dilaniatur. Nulla avium carnis dulcedine superat coccycem: quæ & frigidissimæ est naturæ, vt Aristo. lib. VI. de animal, cap. VII. placet. Albertus dicit hanc avem minime æstate colligere, quæ sit hyeme comestura: sed latitat in concavitatibus arborum, aut cavernis terrarum, plumis spoliata. Quandoque etiam autumno capta hæc avis, educatur in vaporariis, vt quasi species falconum, ad venandum aptari possit. Sed degeneris naturæ suæ non oblita, devorat omnes occurrentes domesticos pullos: & ob hoc postea occiditur. Alio autem tempore ponit vnum ovum in nido fulicæ, & eius ova fugit: illa vero futuri eventus ignara, sedulo fovet ovum, pulloque producto ab eo necatur. Mirabile quoddam de cuculo refert Albertus lib. XXIII. quo quis loco primum audiat alitem illam, si pes dexter circumscribatur, ac vestigium id effodiatur, hanc terram interimere pulices, vbicunque aspergatur. Præterea picorum genera plurima sunt in Aquilone, magnitudine monedularum, asperrima hyeme in corticibus arborum quærentes victum: quorum aliqui nigerrimi sunt, rubeam habentes cristam, aliqui glauci, aliqui virides, aliqui vario colore respersi, signa asperioris hyemis venturæ gemitu prænuntiantes.

De Prognostico diversarum Avium. CAP. LII.

LATISSIMO terrarum spatio incolis Septentrionalibus per maxima loca habitantibus, hæc suppetit ratio venturos eventus cognoscendi, præsertim in natura avium terrestrium, & aquaticarum more augurum, qui e gestu, motu, volatu, voce, & garritu avium, futura prædicunt. Aves enim aquaticæ in terram volantes, procellam: & terrestres si ad irrigua, & loca palustria transvolant, serenitatem portendunt: de quibus in extenso Plinius loquitur lib. XVIII. cap. vltimo. Alauda cantu imminentem auroram præsuntiat. Anser continuo clangore diras tempestates, pluviamque aqua se spargens prædicit. Pectore vero puro, & candido, postquam lixus vel assus est, significat immensum frigus.

I marginalen: Cuculus. Coccyx. Pulli producuntur alieno labore. Caro coccycis dulcissima. Cuculus errore fovetur, captus pro specie falconum. Mater necatur a pullo. Picorum genera varia. Prognostica quonam ex avibus cognoscenda. Aves aquaticæ. Alauda. Anser.

Källa: Alvin · ·