Historia de gentibvs septentrionalibvs, earvmqve diversis statibvs, conditionibvs, moribvs, ritibvs, svperstitionibus, disciplinis, exercitiis, regimine, victu, bellis, structuris, instrumentis, ac mineris metallicis, & rebus mirabilibus, necnon vniuersis penè animalibus in septentrione degentibus, eorumq́; natura. Opvs vt varivm, plvrimarvmqve rervm cognitione refertvm, atqve cvm exemplis externis, tum expressis rerum internarum picturis illustratum, ita delectatione iucunditatéque plenum, maxima lectoris animum voluptate facilè perfundens

₄₈DE RITV GENT. SEPTEN. 1

De bellicis Gothorum obeliscis, & erectis saxis.

CAP. XXIX.

VETERVM Gothorum, ac Sueonum antiquissimus mos erat, vt vbi acriores in campis, seu montibus instituissent, & perfecissent pugnas, illic erectos lapides, quasi Aegyptiacas pyramides collocare soliti sint: quibus hujusmodi præclara gesta brevissimo aliquo titulo insculpentes, memoriam nominis, & gestorum suorum perpetuari putabant, prout eorundem temporum vsitatæ cantiones rhythmaticis compendiis compositæ, continuatisque seculis in præsente vsque diem derivatæ, hanc rem ad posterorum memoriam propagarunt. Extant enim in Septentrionalibus locis durissimi montes cinericii coloris, marmoream duritiem longe exuperantes: hi plerumque terræ motu, fulgure, vel alio, naturæ impulsu ita concuti solent, vt excisa, deorsumque cadentia saxa, partim formam pyramidis, partim quadratarum colunnarum, partim quadrangulorum, & obeliscorum, quasi insigni naturæ opificio forent fabricatæ, suscipiunt, vt inutile, vanunque aliquid his suproaddere videatur. Has igitur columnas, primum extractas in campis, & excelsioribus locis, partim scripturis notatas, protim insculptas, posuere gigantes, prout Virgil. in Aeneide similibus attestant, dum inquit: Vix illum lecti bis sex cervice subirent, Qualia nunc hominum producit corpora tellus. Sed hæ pyramides, seu columnæ, apud Helsingos plures, atque alibi reperiuntur in Aquilone. Obelisci vero, seu sublimia saxa, viribus gigantum ac pugilum erecta, nullibi frequentius, atque apud Ostrogothos, & Vestrogothos, ac superiores Sueones in biviis, seu triviis conspiciuntur, et in vastis solitudinibus quæ dudum peste, fame, & bellis habitatoribus evacuatæ, necdum ob inertiam, seu negligentiam incolarum, ad pristinum cultum (terra vltro exultante hactenus, nisi rarissime in formam novalium) sunt reductæ. Habent itaque hæc saxa in plerisque locis erecta, longitupinem x. vel xv. xx, aut xxx. & amplius, ac latitudinem quatuor vel sex pedum mirabili situ, sed mirabiliori ordine, ac mirabilissimo charactere, ob plurimas rones collocata: literato, rectoque, & longo ordine videlicet pugilum certamina, quadrato turmas bellantium, & sphærico familiarium designantia sepulturas, ac cuneato equestrium, ac pedestrium acies ibidem, vel prope fortunatius triumphasse. Scripturæ vero a dextro latere in pede saxorum inchoatæ, vsque in verticem, & tandem reflectendo in sinistro pede finitæ vel iterum eodem ordine interius elevatæ, depressæque terminantur. Habentque singulæ literæ spissitudinem, atque longitudinem digiti majoris humani

I marginalen: Montes excelsi · Fragmenta fiunt obelisci. · Gigantes. · Pyramides. Obelisci. Peste, fame, bellis desolantur regna. · Longitudo saxorum. Mirabiles characteres pugilum gesta continentes. · Causa ordinatorum saxorum. · Ordo literarum.

.